Friday, November 20, 2026
Ana Sayfaetimolojiİspanyolca ve Hayattaki Farklılıkları Kucaklamak Üzerine

İspanyolca ve Hayattaki Farklılıkları Kucaklamak Üzerine

Bu sefer gerçekten çok kültürlü bir yazıyla karşınızdayım sevgili okurlar. Aslında bayağı bir zamandır dil üzerine, kelimeler üzerine ve etimoloji üzerine bir yazı yazmamıştım. Bu geçen zaman içerisinde ise kendimde böyle bir ihtiyaç hissettim. Beni aranızda tanıyanlar illaki vardır, ben Kaan ve evet dillerle, sözcüklerle kafayı cidden bozmuş birisiyim. Sahiden son dört yıldır diller, sözcükler ve tabii ki de bu işin en büyük parçası olan edebiyat benim en büyük hobim.

Bu siteyi kurarken kendimi kelimelerle anlatmak, dilleri size anlatmak, kelimeleri anlatmak; dilleri ve dillerin insanlara, onların hayatlarına ve kültürlerine etkisini anlatmak çıkış noktam olmuştu. Tabii şu da bir gerçek ki insan öğrendikçe öğretmek de istiyor, okudukça yazmak da… Geriye dönüp baktığımda üç senedir storiadellecose.com internette dünyanın herhangi bir yerinden birkaç tıkla ulaşılabilen bir kültür dergisi. Bu dönemde takım olarak 85 tane yazı biriktirmişiz ama belki de diller üzerine yeteri kadar yazmayı başaramadık.

İspanyolca storiadellecose

İspanyolca’nın Lehçeleri

Öncelikle şu bir gerçek ki İspanyolca ya da her ne kadar İspanyolca konuşmayan ülkeler arasında yaygın bir tabir olmasa da Kastilyaca, Dünya üzerinde 21 ülkenin ana dili. Bu 21 ülkenin listesi ise şöyle: İspanya, Meksika, Guatemala, Honduras, El Salvador, Nikaragua, Kosta Rika, Panama, Küba, Dominik Cumhuriyeti, Porto Riko, Kolombiya, Venezuela, Ekvador, Peru, Bolivya, Şili, Arjantin, Uruguay, Paraguay, Ekvator Ginesi. Anlayacağınız liste bir hayli uzun. Tabii doğal olarak da İspanyolca konuşan ülkeler haritada epey bir yer kaplıyor.

Coğrafya bir sürü şeye doğrudan etki eder: giydiğimiz kıyafetlere, dışarıda geçirdiğimiz zamana, nerede ve nasıl sosyalleştiğimize, yediklerimize hatta mutluğumuza kadar doğrudan ya da dolaylı bir sürü durum coğrafyaya bağlıdır. Doğal olarak konuştuğumuz dil ve onu nasıl konuştuğumuz da. Amerika’da en çok konuşulan dil açık ara farkla İspanyolcadır ardından da İngilizce ve Portekizce gelir. E bunun yanında tabii ki bir de İspanya gerçeği var, Avrupa’da ana dil olarak İspanyolca konuşan tek ülkedir İspanya.

Tek Bir İspanyolca Yok, Hepsi İspanyolcanın Bir Parçası ve Hepsi İspanyolca

Yazının başında da bahsettiğim gibi özellikle İspanya İspanyolcası ve genel manada Latin Amerika İspanyolcası birbirinden keskin bir şekilde ayrılıyor. Sonuç olarak bu iki bölge arasında kocaman bir okyanus var ama Amerika kıtasında konuşulan İspanyolca da ülke ülke oldukça farklılaşıyor. Hatta İspanya’nın içinde bile aksan ve kelimeler farklılaşıyor, ses tonları değişiyor. Aynı Türkiyedeki ağızlar gibi: Ege ağzı, Karadeniz ağzı…

Bu kadar çeşitliliğin arasında kimse de çıkıp demiyor ki “Olması gereken İspanyolca Madrid İspanyolcasıdır, en doğrusu odur, diğerleri köylü İspanyolcasıdır, kötü İspanyolcadır, Arjantinlilerin konuştuğuna İspanyolca mı denir; ucuz İtalyancadır o(!)” vesaire vesaire… Dahası şöyle bir gerçek var ki her ne kadar İspanyolcanın yani Kastilyacanın temeli İspanya’ya, daha net olmak gerekirse günümüz İspanyasının eski Kastilya bölgesine dayansa da Avrupa’da yani İspanya’da konuşulan İspanyolca lehçesinin bu dilin diğer lehçelerine karşı en ufak bir üstünlüğü yok. Hiçbir lehçe diğerinden üstün değil, İspanyolca tabiri bütün hepsini kapsıyor.

Eğer siz bir gün İspanyolca öğrenip Cervantes Enstitüsü’nden dil yeterliliğinizi kanıtlayan bir belge almak isterseniz bir tek İspanya’da konuşulan lehçeye hakim olmanız yetmiyor. Hepsinin üzerinde az çok hakimiyetinizin olması gerekiyor ve yazarken ya da konuşurken de bir tane lehçeyi seçip ondan gitmeniz gerekiyor. İsterseniz bu Endülüs İspanyolcası olsun, ister Madrid, ister Rosario, Santa Fe. Hepsi eşit derecede İspanyolca, her ne kadar İspanyolcayı Amerika’ya İspanyollar yaymış olsa bile.

Benim en çok hoşuma giden yanı ise bu durumu İspanyolların bile oldukça sahiplenmesi ve bu farklıları dillerinin güzelliği olarak görmesi. Bir öğle yemeğinde Kanarya Adalarından gelen birisi kendi bildiği kelimelerle ve alışkın olduğu ses tonuyla konuşuyor, “s” harfini neredeyse hiç telafuz etmiyor ve bir bakıma karşındaki kişilere “siz” değil “onlar” diye sesleniyor. Bir Madridli yine kendi lehçesiyle konuşuyor, Arjantinli de aynı şekilde, Meksikalı da Kolombiyalı da. Hiç kimse ortak ya da bir başka diyişle standart İspanyolca konuşmuyor, zaten öyle bir şey yok. Herbir insan memleketinde veya ailesinin yanında nasıl konuşuyorsa o masada da aynı şekilde konuşuyor ama herkes bu durumu oldukça hoş karşılıyor, hiç kimse birisinin aksanıyla, lehçesiyle veyahut kullandığı farklı bir kelimeyle dalga geçmiyor. Çünkü biliyorlar ki Dünya farklılıklarıyla güzel!

istanbul türkçesi ve ispanyolca

Türkiyede ve Türkçe Özelinde Bu Durum Nasıl?

Ben de o masada bu dili öğrendiğim ve anadili İspanyolca olmayan bir kişi olarak sohbetin bir parçası olduğum için bir kez daha içtenlikle şükrettim. Ardından da kendi kendime düşünmeye başladım. Biliyordum ki farklı farklı bölgelerden ve ülkelerden insanlarla oluşan öyle bir masa Türkiyede farklı bölgelerden şehirlerden gelen insanlarla var olamazdı. Çünkü bizim ülkemizde standart Türkçe diye bir şey var, diğer ismiyle İstanbul Türkçesi ve bu tarz durumlarda kullanılması gereken Türkçe o gibi kabul ediliyor. Türkiyede böyle bir masa kurulduğunu hayal edelim ve insanlar ilk kez tanışıyor olsun, büyük olasılıkla herkes kendi ağzını ve bildiği Türkçeyi bırakıp İstanbul Türkçesi ya da ona yakın bir Türkçe konuşmaya çalışacaktır. En azından benim şimdiye kadar ki deneyimimlerimde bu durum hep böyle oldu.

Evet yazarken durum farklı, ortak olarak her bölge tarafından kullanılan yazı kurallarının olması oldukça elzem. Lakin neden farklı bölgelerden gelen insanlar iletişim kurmak istediklerinde kendi ağızlarını bir başka diyişle kendi kimliklerini bir kenara bırakıp İstanbul Türkçesi konuşuyor, konuşmaya çalışıyor, konuşmaya itiliyor ya da konuşmak zorunda kalıyor?

Bir başka diyişle Muğla’nın Milas ilçesindeki bir aile, İstanbul’un Kadıköy ilçesinde yaşayan bir aileden daha az mı Türkçe konuşuyor ya da acaba daha mı kötü Türkçe konuşuyor? Türkçenin İstanbul’da konuşulan türüne standart ya da zaman zaman olması gereken Türkçe dediğimizde koca bir Anadolu’yu, tarihi, kültürü ve geçmişi küçümsemiş veya görmezden gelmiş olmuyor muyuz?

Benim şahsi fikrime göre Türkiye’deki bu dil sıkıntısı toplumsal da bir durum çünkü dil her zaman bireyleri ve toplumu şekillendirir. Aynı zamanda toplum da dili değiştirir. Belki de biz Türk toplumu olarak farklılıklara gerektiği kadar saygı duymuyoruz, kabullenmiyoruz ya da onları sevmiyoruz. Fakat unutmamamız lazım ki Dünya farklılıklarıyla güzel!

İngilizce Neden Dünya Dili? | Hep Dünya Dili miydi? TIKLAYINIZ
Madrid’de Sadece Dört Tane Kedi Vardır! TIKLAYINIZ
Bir Aralar Başımıza Bela Olan “Karantina” Kelimesinin Kökeni TIKLAYINIZ

Kaan Pehlivan
Kaan Pehlivan
Barselona’da eğitim hayatını ve çalışmalarını sürdüren araştırmacı, yazar ve Storia delle Cose’nin kurucusudur. Kültür, gastronomi, etimoloji ve futbol üzerine odaklanan Kaan Pehlivan; İtalyanca, İngilizce, Almanca, İspanyolca ve Türkçe birincil kaynakları karşılaştırmalı olarak inceleyerek gündelik hayatın arkasındaki görünmeyen tarihsel izleri araştırır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Başka Yazılar

Kaçırmayın!